सबैको प्यारी तिमि

प्यासीहरुको प्यास मेट्न, गर्मीमा सितल दिन तिमि छौ यहाँ । चिट चिट पसिना पनि साम्य बनाइ दिन्छेउ । आफू सक्किएर भयपनी अरुलाइ भरिपुर्ण बनाइदिन्छेउ । आफ्नो अस्तित्व बेचेर भए पनि अरुको लागि आफू समर्पण गर्छेउ । तिमी आफू रित्तिएर ग्राहक खुशी राख्छेउ । ग्राहक खुशी हुन्छन् तिमिलाइ रित्त्याएर , तिमिलाइ भोगेर, तिमिलाइ पिएर ।

आफ्नो ग्राहक खुशी राख्न तिमी, आफ्नो सबै कुरा सुम्पिन तयार छौ । एकचोटीको मात्र हो तिम्रो अस्तित्व । जब एकचोटी कसैले प्रयोग गर्छ तिमिलाइ, तिम्रो भाउ घटेर, कबाडी मोलमा बिक्छेउ तिमी । तिमिलाइ थाहा छ, एउटा कुनै ग्रहाक रिजाउदा तिम्रो अस्तित्व घटेर कबाडी मोलमा बिक्छेउ । तर पनि आफू, आफै ग्राहकलाई समर्पण गर्छेउ । त्यही भएर त तिम्रो माग बढी छ । जाडोमा हुन नसके पनि, गर्मीमा चाहिँ ।

चिसो कोठिमा थुनेर राखिएको हुन्छ तिमिलाइ, बेच्नको निम्ति । ग्राहक आयो कि त, साहुले बेचिदिन्छ तिमिलाइ । प्राय मोलदाम हुदैन तिम्रो । सरकारले नै तिम्रो बजारभाउ तोकिदिएको छ । बिना बर्गेनिङ बिक्छौ तिमी, खुद्रा मूल्य रु ३० मा ।

जति ठुला ठुला होटेल, रेस्टुरेन्टमा तिमी बिक्छौ त्यति नै धेरै भाउ हुन्छ तिम्रो । गुणस्तर त्यही हुन्छ तिम्रो । मात्रा त्यही २५० मि लि । नाम त्यही, स्वाद त्यही, तर जति सजिएको पहिरनमा खनिन्छेउ तिमी, त्यतिनै धेरै भाउ हुन्छ तिम्रो । जति चिल्ला ठाउमा बिक्छेउ, त्यति नै बढी भाउ तिम्रो । जति सुकिलो ग्राहकले बेच्छ तिमिलाइ, त्यति नै बढी भाउ । रु ३० देखि रु ३०० सम्म, पहिरन हेरेर, ठाउँ हेरेर, साहु हेरेर ।

खुलेआम किनबेच हुन्छ तिम्रो, खुलेआम रित्याउछन् तिम्रो अस्तित्व ग्राहकहरु । अझ, विभिन्न बिज्ञापन गरिरहेको हुन्छ, विभिन्न होडिङ बोर्ड टालिएको हुन्छ । तिम्रो नाम र मूल्य शुचि सहित । तिमिलाइ बिकाउन । तिम्रो बढी उपभोग गराउन । तिम्रो ग्राहक बढाउन ।

हो, तिमी ग्राहक रिजाउन खप्पिस छौ । ग्राहकको सन्तुष्टि पूरा गर्न, तिमी सक्षम छौ । तर तिम्रो नराम्रो पक्ष भनेको तिमी निकै चाडै फुर्कने खालको छौ । कसैले अलिकती पनि तिमिलाइ उचाल्दियो या अलिकती हल्लाइदियो भने तिमी खुशी हुँदै, रमाउदै उफृन्छेउ, उम्लिन्छेउ, पोखिन्छेउ आफै । राम्रो पक्ष भनेको, तिम्रो figure । सबैजना डाहा गर्छन तिम्रो figure हेरि । कति त तिम्रो जस्तो जिउ बनाउन लाखौं खर्चन्छन्, कति कयौं पल्ट खाना छोड्छन् । मात्र तिमी जस्तो हुन । मात्र तिम्रो जस्तो figure बनाउन । कोकाकोला coca cola को जस्तो figure बनाउन ।।

जब अन्तिम पेग खाएर म उठे ।।

रम्न थाले एका एकै
euphoria अवस्ता नै आयो
तर stress सबै बिर्सी गए
जब आन्तिम पेग खायर म उठे ।

काम्न थाले खुट्टा मेरा
celebellar ataxia अवस्ता नै आयो
तर पिड\ा सबै भुली गए
जब आन्तिम पेग खायर म उठे ।

अँखा मेरा लठ्ठीन थाले
diplopia अवस्ता नै आयो
तर सारा संसार देख्न पुगे
जब आन्तिम पेग खायर म उठे ।

बोली मेरो लडबडाउन थाले
aphasia अवस्ता नै आयो
तर मनका अभिव्यक्ति सबै बेक्त गरे
जब आन्तिम पेग खायर म उठे ।

रिक्सा चालक

उ एउटा मान्छे हो । नाम खै के पो होला तर, उसको नामको कसैलाई पनि प्रबाह छैन । उसले काम बाटै आफ्नो नाम पएको छ । रिक्सा चलाउने भएकाले, रिक्सा चालक । तर पनि उसले कामबाट पाएको नामको प्रयोग भएको पाउदैन । पाउछ त, मात्र रिक्सा । कि उ एउटा निर्जीव बस्तु हो ।
एउटा झुत्रे कपडा भित्रको मरन्च्यासे शरीर । च्यात्तिएको कपडाले छोप्प्न नभ्याएको ठाउमा देखिने, घामले डडेको कालो छाला । जतिबेलै बगिरहने पसिनामा, धुलो आएर टासिंएको छ । छाला भन्दा बाक्लो बनिसक्यो होला त्यो टासिंएको मैलो । तर कुनै प्रबाह छैन उसलाई । जति चर्को घाम भए पनि, अझै जोस्सिदै चालिरहेको छ खुट्टा । आदेश बमोजिमको गन्तव्य पछ्याउँदै । गलिसक्यो खुट्टा, तर पनि चलिरहेको छ । किनकी उसलाई थाहा छ । त्यो गन्तव्य पुगेपछि उसलाई २० रुपैया मिल्नेछ । जुन जम्मा गरे पछि, आज बेलुका उसको घरमा खुशी छाउनेछ । चुलो बल्ने छ । आजको छाक टर्ने छ । त्यही आश नै उसको पसिना बगेको शरीरमा, हावा हम्किने पंखा बनेको छ । गलेर दुखेको गोडामा, सन्चो पर्ने मलम बनेको छ । डडेको छाला हेरि चित्त बुजाउने बाटो बनेको छ ।
सायद उस्ले आफ्नो नामनै भुलिसक्यो होला । मात्र उसलाई थाहा छ कि उसको बास्तबिक नाम अब काममा, अझ भनौं एउटा निर्जिब बस्तु, रिक्सामा बदलिएको छ । कसैले रिक्सा भनी बोलायो भने उ आफैलाइ बोलाएको हो भन्ने बुझ्छ र प्रतिक्रिया दिन्छ । हातको इसारा वा एक/दुई शब्दको बोलिले नै उस्को पाहिला चल्छन् , आदेश अनुसारको गन्तव्य तर्फ । बाटोमा हिडिरहदा, रिक्सा यात्री आफ्नै गफमा मस्त हुन्छन् । उसको कुनै प्रबाह हुदैन उनिहरु लाई, कि त्यहाँ एउटा मन्छे पनि छ । सोच्छन, उ नामको मात्र रिक्सा नभएर, व्यबहार को पनि रिक्सा हो । रिक्सा, एउटा निर्जीव बस्तु ।
प्रयोगमा नआएको नाम बाट समाजले बदलिदिएको नाम रिक्सा चलक । समाजको व्यबहार बाट, महशुस गरेको नाम रिक्सा ।
कदर गरौ मानबताको । उसको नामको । उसको मेहनतको । उसको पसिनाको । उसको आशको । उसको सपनाको । उसको पेशाको ।
#से_नो_बार्गेनिङ_टु_रिक्सा_भाडा

history taken with नेपाल आमा २०७१-१०-०८

हजुरको नाम ?
नेपाल आमा ।

अनि काहा बस्नु हुन्छ ?
दक्षिण एसियाको स्वोतन्त्र राष्ट्र नेपालमा ।

हजुरको बिबाह भयो ?
अ भयो।

अनि श्रीमानको नाम ?
लोकतान्त्रिक गणतन्त्र।

पेशा.. काम चाहिँ के गर्नु हुन्छ ?
राष्ट्र बिकास अनि शान्ति स्थापना ।

कुन धर्म मान्नु हुन्छ ?
मान्न त हिन्दु मान्छु, तर भगवान एउटाै हुन् , त्य्सैले सबै उत्तिकै प्यरो लाग्छ ।

अनि आज यहाँ hospital मा के भएर आउनु भएको ?
आज report आउछ अरे, त्येसैले लिन आएको।

के को report को लागी बोलाएको थियो ?
खै, के जाति हो, तर त्यो report आए पछि मेरा सबै छोरा हरुको अधिकार सुनिस्चित हुन्छ अरे ।

नाम चाइ के आमा report को ?
के हो कुन्नि बुझ्दिन के बाबु म, खोइ संविधान कि constitution के पो भन्छन् कुन्नी ?

कहिले आउनु भनेको थियो ?
माघ ८ गते ।

काहा लिन आउनु भनेको थीयो र आमा ?
थाहा छैन बाबु कता आउछ, सार्‍है चिन्ता लाग्यो , अब बाचुला जस्तो लगेन अनि हतार हतार येहि आइपुगे ।

अनि यहाँ काहां आउने हो त, काठमाडौं को संविधान सभा भवनमा पो आउँछ तनि, त्यहाँ लिन जानुस् न त्यो report त ।
खोइ ति ६०१ ले त मलाई रुहाउनु रुहाए बाबु, म सक्दिन तिनीहरु सगं , कस्ता कपुत छोरा जन्मेका रहेछन् , आफ्नै आमा को रगत चुसी , दांही हाली रहेका छन् । मैले समान ब्यबहार गरेपनि उनिहरु भित्र भित्र party बनाउदै, फुटाउदै झगडा मात्र गरेर बस्छन् । सबै आफ्नै छोरा हुन् , तर आफ्नो एउटाि आमालाई खुशी रख्न सक्दैनन् । मलाई टुक्राटुक्रा बनाउन खोजी रखेका छन् । नचाहने नचाहिने माग रखेर सहमति भएन भन्दै छन् । रमिता देखाइ रखेका छन् बिश्व भरी, सबै दुश्मन् लाई ३२वटा दांत देखाइ हास्ने अबसर दीदै । अझ अस्ति त मेरै मुटु मथी कुर्सी थेचार्न पुगे । रक्सी धोकेर आउछन् अनि आफू आफू लडाइँ झगडा गरेर, मलाई रुहाउछ्न् बाबु । आज त्यो रिपोर्ट जसै लिनु पर्ने रे, खोइ त्यो आएन भने आजै म खरानी हुन सक्छु । पहिला पनि येस्तो भएको थीयो, तर जसो तसो बचाए । आहिले पनि येस्तै हुँदै छ, तर आज आन्तिम म्याद हो बाबु । यो चोटि आएन भने मलाई कसैले बचाउन सक्दैन, आत्यन्त जरुरि report हो बाबु त्यो । मलाई त ती ६०१ कुपुत्र ले बचाउलन् जस्तो लग्दैन , आश मारी सके बाबु मैले । अब सबै मिलेर मलाइ सक्नेछन्, अनि बिश्व लाई नेपाल भन्ने शब्द हास्न को लागी एउटा बलियो शीर्षक बन्नेछ । अनि दुई चार दिन, मेरो नाममा श्रद्धाञ्जली का औपचारिकता ले ढकढक्याउलान । त्यस्पछि भावी पुस्ताले इतिहासमा नेपाल भन्ने देश थीयो, अनि नेपाल आमा का आफ्नै छोराले, आफ्नो आमा को हत्या गरेर पूरा सखाप परे भन्ने सुन्न पाउने छन् । बचाउ बाबु मलाई बचाउ । तिमि पनि मेरै छोरा हौ । मलाई सबै छोराको उत्तिकै माया लाग्छ । जसो तसो बचाउ बाबु मलाई ।

ल आमा, न आत्तिनु सबै ठिक हुन्छ, आउदै छ त्यो report । बन्दै छ संविधान, आज बेलुकी सम्म आइपुग्छ । त्य्हि आश गरुम आमा अब । बांकी कुरा भगवानको हात मा छ ।

प्रसङ्ग : संविधान बन्न नसक्दा नेपाल आमा रुदै होलिन्, तेसैले य्सो कोर्न मन लग्यो । आशा गरम् नेपाल आमा को यो सपना पुरा हुनेछ ।।

गर्मी

weather app खोले, upgrade गर्नु पर्ने भएको रहेछ । auto update मा राख्दा पनि update भएको रहेनछ । Google play store मा गएर update गरे । location माग्यो, Nepalgunj टाइप गरिदिए । temperature देखायो 44°C ।

चल्न नसकेको तातो हावा, अझै तातो बनेर भित्र सम्म पोल्यो । चर्किरहेको घाम अझै चर्किरहेझै लाग्यो । बगिरहेको पसिना अझै बगेको झै लाग्यो । घुमिरहेका fan अझै सुस्त सुस्त घुमेझै लाग्यो । गर्मी अझै बडि गर्मी भएको झै लाग्यो ।

मरेको मुर्दा बरु चल्छ होला, तर एउटा पात हल्लिएन । उम्लिएको पानीको बाफ बरु चिसो हुन्छ होला, यहाँको हावा भन्दा । Venus मा बरु मलिन घाम लाग्छ होला, यहाँको चर्को घाम भन्दा । अन्नपूर्णबाट बरु थोरै हिउँ पग्लन्छ होला, शरीर बाट निस्किएको पसिना भन्दा । कछुवा चांडो हिड्छ होला, यहाको fan घुमेको भन्दा । मरभुमिमा बरु सितल हुन्छ होला, यहाको गर्मी भन्दा ।
चिट चिट पसिना आउँछ, बाहिर निस्किन नपाउदौ ओभाएर जन्छ । भतभत पोल्छ , छाम्छु आफैलाइ बलिरहेको आगो छोएझै लाग्छ । ऎनामा हेर्छु, बाफिएको तातो भाडो झै पसिनाले भरिएको पाउछु आफै लाई । cooler खोल्छु, झन् झन् तातो हावा फाल्छ, बरु cooler को नाम बद्लिएर hotter राख्नु पर्ने ।
एकबिहनै उठेर, आफ्नो आङ तन्काउदै मलाइ चिहाउने आजकाल कता गयो भन्दै गुनसो गरिराखेको होला अन्नपूर्ण । आफ्नै काखमा हुने त्यो कता गयो भन्दै, सतर्क भएर खोज्दै होला माछापुच्छ्रे । सेती नदि, सुसाउदै कतै बोलाइरहेको होला । मौन बसिरख्ने मलाई, घरी घरी ढुङ्गा हानी छचल्काइरहने कहिले आउँछ भनी पर्खिरहेको होला फेवा । यहाबाटै बहेको तातो हावा पनि आफै छेकेर, हिउँ सङ्ग मिसाएर, चिसो बनाएर मै तिर फ्यक्थ्यो होला अन्नपूर्ण । तर आज म यहाँ येस्तो गर्मी खप्दै, बाफिदै, नेपालगन्ज जस्तो हाडीमा, पड्किन नसकेको मकैको दाना झै भुट्भुटी रहेको छु ।।

मृत्यु को कुनै चासो थिएन।। [ शिवरात्री विशेष ]

भौतारिदै थियो उ, दुखित देखिन्थ्यो सायद।
त्यहि भएर त मुहारमा केही हासो थिएन।।

निसब्द थियो उ, बोलाउदा नै टोलाउने।
आत्महत्या गर्न चाहान्थ्यो तर पासो थिएन।।

आफ्नै पिडा भुल्न तान्यो उ, शिवरात्रीकै दिन।
शिवकै नाममा, तर त्यो त उनको नासो थिएन ।।

पौडीयो रक्सिमा उ, उड्न थाल्यो धुवामा।
तानिरह्यो, कि आज उसलाई मृत्यु कै कुनै चासो थिएन।

त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।

जमात यता पनि थियो, भिड उता पनि ।
तर यता नेपालको झणडा उठ्यो ।
उता भने कुर्सी , टेबल र माएक उठे ।
त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।

नारा यता पनि लागिराथ्यो, हल्ला उता पनि ।
तर यता संविधान देउ को लयमा घन्किराथ्यो ।
उता संविधान नबनाउने भनेर चय्ठ्ठिरथ्यो ।
त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।

शहनै नसक्ने त यता पाए , केहि उता पनि ।
तर यता पाउनु सम्म दुःख र धोका पाए ।
उता भने युवराज ले नपाउने सुख पाए ।
त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।

केहि त यता पनि भरियो, केही उता पनि ।
तर यता अँखा भरी आसु भरियो ।
उता भने, सुकेको ज्यानमा पनि मासु भरियो ।
त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।

भुडी यता पनि फुटे , पेट उता पनि ।
तर यता बम, बारुद पड्केर फुटे ।
उता buffet, dinner नअटेर फुटे ।
त्येही भएर त हामी जनता, उनिहरु नेता ।।